Sies, Lewies!
© J. Francois Barnard – 30 September 2025
Ek dink ek het agter die kap van die byl gekom van hoekom Lewies Hameltoontjie nie vandag meer die toonaangewende renjaer in F1 is nie. Ek het eers gedink dis ouderdom en stadiger reflekse, maar dit blyk dat hy allerhande gelowe hou wat hom beïnvloed.
Oupa Kootjie ry Durban toe
© J. Francois Barnard – 5 April 2014
Dit moes so in 1976 gewees het toe Ma besluit het dat ons vir haar broer Michiel en gesin in Durban sou gaan kuier het. Durban is altyd 'n gawe gedagte vir 'n klein Transvalertjie, maar die trauma om saam met Oupa Kootjie en Ouma Sarie in 'n Volksie te ry, het jare daarna nog by my gespook.
Die Kroonvirus
© J. Francois Barnard - 24 Julie 2021
Die Kroonvirus het nou al by almal van ons opgedaag. Maar ons gee hom nie 'n kans om 'n kroon te dra en oor ons te troon nie. Ons weerstaan hom met alles wat ons het. Met gebed, met entstowwe, met ivermektien.
Hy loop rond en steel waar hy kan. Baie mense huil, baie bid, maar ons hou aan met stry teen hom.
Mamba
© J. Francois Barnard – 30 Augustus 2025
Oupa Daan kyk na sy kleinseun wat terugsit op die rusbank. Hy is bruin gebrand, maar waar die regter sokkie afsak op die kort stewel, is die vel spierwit.
“Jy sê jy is nou ‘n natuurbewaringskonsultant?” vis Oupa Daan uit.
“Ja, Oupa, maar nie net ek nie, Thinus ook.”
Dis nie wat hulle ma gesê het van sy twee kleinseuns se nuwe werk nie, maar hy wil hê Bertus moet self vertel.
Oupa Kootjie, die Glasoog en die Minirok
© J. Francois Barnard – 5 Junie 2013
Dit was 'n hele gedoente gewees – net om 'n nuwe oog te kry.
Oupa Kootjie het sy een oog al jare gelede verloor terwyl hy 'n perd se hoef beslaan het op die plaas. 'n Splinter het in sy oog beland en die dokter moes dit verwyder.
My Liewe Oom Michiel
© J. Francois Barnard - 18 Julie 2021
Verlede Maandag is my liewe Oom Michiel Greyling oorlede. Nege jaar my oorlede ma se junior, en op 80 het hy nou ook die tuig neergelê. Ek het soveel mooi herinneringe aan hom. Hy het soveel mense se lewens aangeraak op sy eie manier met sy humor, vernuf, en ja, ook al sy korrelkopgeite.
Die Poetsvrou van Arnhem
© J. Francois Barnard – 16 Junie 2025
Hemert Houben van Arnhem, Nederland, is my oorlede skoonpa se laatlam suster en die enigste een wat nog oor is van daardie gesin. Sy het gedurende die laaste vier dekades telke male Suid Afrika besoek, en ek het hierdie kuiers altyd terdeë geniet.
Slim Ma, Slim Hond
© J. Francois Barnard – 8 Maart 2016
Die begrafnis was al verby, en ons het tee gedrink na die tyd, toe ‘n vriendin van die oorledene my dié storie oor haar vertel. Kapokkie Elliot se kinders was nog kleuters op hulle hoewe in Broederstroom, toe daar ‘n groot behoefte aan ‘n hond ontstaan het. ‘n Griek het ‘n kafee daar naby gehad, en sy teefhond het sopas kleintjies gehad. En ja, hulle kan enetjie kry.
Karkoop
© J. Francois Barnard – 2 Desember 2020
Ek is dalk ‘n bietjie van ‘n petrolkop, en ‘n blink, nuwe wa laat my kwyl. Maar na aanleiding van wat ek die laaste tyd oor elektriese motors lees en sien, wonder ek of ek nie binnekort ‘n vonkkop gaan wees nie?
Die Glimlagvervaardigers
© J. Francois Barnard – 23 Oktober 2024
Maak jou oë toe en dink aan jou kinders toe hulle tussen nul en vyf jaar oud was. Sien in jou geestesoog die gesiggies en lyfies, en hoor weer die klokhelder stemmetjies. Sonder dat jy dit agterkom, verskyn daar 'n glimlag op jou gesig terwyl jy kosbare herinneringe koester.
Sonde met die Honde - Ruben & Benjamin
© J. Francois Barnard – 31 Maart 2014
Nou jy sal dit nie glo nie, maar ek was weer so dom gewees. 'n Donkie stamp nie sy kop tweemaal teen dieselfde klip nie, lui die spreekwoord. Ek is seker dommer as 'n donkie.
Die Troosbrak
© J. Francois Barnard – September 2010
Whiskey het op so 'n 8 of 9 maande ouderdom by ons aangekom in 1973. Sy verjaardag was 22 Mei, net drie dae na my eie verjaardag. Hy was 'n Golden Cocker Spaniel, maar ietwat groter as die gewone spanjoel omdat daar seker êrens van 'n sypaadjie af 'n bietjie Labrador-bloed ook ingesluip het.
Die Doring in die Vlees
© J. Francois Barnard - 2 Julie 2024
Ek het jare lank 'n oplossing gesoek vir my Doring in die Vlees: Jig. Dit het gemaak dat ek lemoen, biltong, droëwors en sulke lekker winterkosse nie kan eet nie. Die gewone kroniese medikasie van die dokters werk ook nie vir hierdie lyf nie. In plaas daarvan dat dit die doring uittrek, druk dit hom dieper in en gee hom 'n draai vir dramatiese effek.
Sonde met die Honde - Face
© J. Francois Barnard – 28 Maart 2014
Hier in 2003 of 2004 het Elsie Geselsie my voorgekeer by die Kolonnade Sentrum. Vir 'n geselsie natuurlik. "Jy wil nie dalk 'n Jack Russell reuntjie hê nie?" Ek moes nee gesê het, maar het aan my seun gedink, en Face het by ons ingetrek.
Opstaantyd - Die Greylings van Standerton
© J. Francois Barnard – 11 Februarie 2014
Die jaar 1904 het die Afrikaner vuisvoos en platgeslaan bevind. Maar die geskiedenis leer ons dat hy weer vining opgestaan het. Alhoewel die vredesverdrag op papier geteken was, het die vrede in die kop egter nie so gou gekom nie. ‘n Paar staaltjies uit my eie familiegeskiedenis skilder vir ons prentjies uit daardie tyd.
My Oupa Kootjie Greyling was so vier jaar oud toe die Oorlog in 1899 uitgebreek het...
Gee Marthinus Johannes 'n Bells!
© J. Francois Barnard - 4 Junie 2024
Dis 'n snikhete Sondag in November, en Marthinus Johannes sit weer saam met sy ma in die kerk. Sy pa staan daar op die kansel en preek, en hy is kwaad. Hy raas met die mense omdat hulle in hierdie spesiale tyd voor Kersfees so sondig lewe. "Die euwel van drankmisbruik!" sê sy pa met 'n bulderende stem.
Sonde met die Honde - Piet
© J. Francois Barnard – 21 Maart 2014
Oorlede Pa se groot Bull Mastiff, Piet, het eendag ernstig siek geword. Op aandrang van die familie se "kenners" moes die arme siek hond al die pad van Messina af Krugerdorp toe kom om deurgehaal te word. Na sy doktersbehandeling in Krugersdorp was ons huis in Montanapark sy eerste pitstop gewees.
Die Operasie
© J. Francois Barnard – 15 Februarie 2014
Jare terug open die 5:55 manne byeenkoms soos gewoonlik weer met ‘n yskraker: “Sê jou naam en die laaste operasie wat jy ondergaan het.”
My Skoonma, Oom Hugo, en Johnnie Walker
© J. Francois Barnard - 31 Mei 2024
Ek het sopas 'n noodoproep van die Rennaissance Aftreeoord gekry. Skoonma se buurman, Oom Hugo, amper 80 en 'n afgetrede veearts, het vanoggend sy Honda CRV se battery laat vervang. Nou is Radio Sonder Grense skoonveld.
Sonde met die Honde - Tienka
© J. Francois Barnard – 15 Maart 2014
Tienka was 'n pragtige, rooibruin Rhodesiese rifrug gewees. Sy was ook nog jonk toe sy by ons gekom het. Maar ons tuin was ook jonk, en 'n jong tuin en 'n jong hond werk nie saam nie.
Eendracht maakt mij lacht!
© J. Francois Barnard – 1 Mei 2014
Doerie jare, toe Vanmelewe nog Onlangs was, toe die Dooie See nog net siek was, en die Apostolies nog 'n sekte was....
Die Sprinkaanbeampte van Kemptonpark
© J. Francois Barnard - 25 November 2023
Gesiene mense, my mens, die eerste burger en sy gade van Kemptonpark. Hy die skoolhoof van Laerskool Kreft, voorsitter van die plaaslike rugbyklub, dorpraadslid vir etlike jare, en sy, die stigterslid van Aksie Morele Standaarde, en bewaarder van etiek en goeie waardes, soos om tee uit fyn porselein te drink, en die bure as meneer en mevrou aan te spreek.
Sonde met die Honde - Venus
© J. Francois Barnard – Maart 2014
Venus was 'n Staffordshire terrier wat van die plaas af by ons kom aftree het. Oorlede Pa het haar van die plaas af gebring en verduidelik dat sy Bull Mastiff teef kleintjies gekry het. Elke keer as Venus belangstellend na die nuwe hondjies kom kyk het, het die Bull Mastiff Venus haar aangeval en stukkend gebyt.
En Ekke vir Jou
© J. Francois Barnard – 4 Oktober 2014
Die winter van 1983 wat besonders koud gewees in die Vrystaat. Dit het laat nog gereën, en ons tente op De Brug was sopnat en deurweek gewees. Toe die sneeu by Colesberg val en die wind vandaar af oor die vlaktes waai, het ons nat tente kliphard gevries.
Reünies – Waardevolle Kuiers
© J. Francois Barnard – 4 Februarie 2023
Sedert 2011 was ek bevoorreg om betrokke te kon wees saam met ‘n paar ander manne om reünies te reël vir die 1982 jaargroep van Affies, oftewel Afrikaanse Hoër Seunskool in Pretoria. Hierdie geleenthede is vir meeste van die groep geweldig waardevol, en dit het verseker my lewe verryk.
Sonde met die Honde - Jossie
© J. Francois Barnard – Maart 2014
Nadat ek van Twak-brak ontslae geraak het – sien The Sad Case of Twak – moes ek dringend weer ‘n hond aanskaf. Die rede: Ons het in Montanapark gewoon wat in die 1990’s ‘n brandpunt van kriminele aktiwiteite was.
Hondename
© J. Francois Barnard – 5 Augustus 2018
As jy ooit oorweeg het om jou honde na my toe bring om opgepas te word terwyl jy vakansie hou, onthou tog om my te sê wat die goed se name is?
Osbraai op Affies
© J. Francois Barnard – 12 Januarie 2023
In 1980 was Affies 60 jaar oud en dit was tyd vir ‘n osbraai. Mnr Marais, oftewel Perd, was betrokke by baie van die reëlings. Hy moes onder andere blikke bymekaarmaak waarin die kaartjies wat mense gekoop het ingegooi kon word. Hy moes dus ‘n gleuf in die deksels sny en dan die blik toe soldeer.
Thom met een “Tei” en een “Ha”
© J. Francois Barnard - 13 Junie 2013
“Ik ben Thom Postma, met een 'Tei' en een 'Ha'!”, het Thom homself aan Pa voorgestel. Dit was in die middel vyftigerjare waar Pa as 'n jong meganiese ingenieur by die Spoorweg begin werk het.
Moord in Muckleneuk
© J. Francois Barnard – 10 Maart 2014
Ek was 6 jaar oud toe ek ‘n moordenaar geword het. Dis wat Cecilia en Adam my genoem het - ‘n moordenaar. Met ‘n terugblik vandag sou ek dit nie moord noem nie. Miskien manslag. Maar in elk geval, ek het weggekom daarmee! Of het ek?
Die Oorloper
‘n Staaltjie uit die Tweede Vryheidsoorlog
© J. Francois Barnard – 4 Desember 2022
Die Britse leer het regimente van oral af gekry om saam met hulle te veg. Vanaf Ierland en Skotland, en selfs uit Indië ook. Van die Iere het met gemengde gevoelens die oorlog aangepak. Hulle was self al aan die ontvangkant van die Engelse militêre masjien gewees. George Shaw was 'n Ierse manskap van die Royal North Lancers onder die bevel Lord Methuen. Hulle was The Burning Johnnies genoem omdat hulle elke plaashuis in die Ventersdorp-distrik afgebrand het.
Affie Vriendskap
© J. Francois Barnard - 4 Junie 2022
Tussen 1978 en 1982 het ons skouergeskuur en vriendskapsbande gesmeë wat vandag, meer as veertig jaar later, nog steeds gekoester en onderhou word. As die laaste jaargroep van die sogenaamde Baby Boomer generasie, het ons 'n geweldige verskeidenheid eras en seisoene beleef.
Oom Dieks en sy Verlore Skapie
© J. Francois Barnard – 2 Februarie 2010
Oom Dieks was die Volle Evangelie Kerk se pastoor op Leeudoringstad in die ou Wes-Transvaal. Hy was 'n lang, statige man, wat sy amp met waardigheid gedra het. Al het die gereformeerdes gemaak asof hulle nou nie veel erg het aan die pinksterman nie, het hy tog baie respek by hulle almal afgedwing.
Neutraal
‘n Staaltjie uit die Tweede Vryheidsoorlog
© J. Francois Barnard – 4 Desember 2022
Daar was baie militêre aktiwiteite in die ou Wes-Transvaal gewees tydens die Tweede Vryheidsoorlog. Een van die Boerekommandoleiers was Kommandant Schalk Pienaar. Oom Schalk, soos die burgers hom genoem het, was ‘n godsvresende man wat nie toegelaat het dat ‘n oorlog tussen hom en sy daaglikse kampgodsdiens gekom het nie.
Poerie
© J. Francois Barnard - 5 Junie 2022
Liewe Meneer Poerie,
Moet my asseblief nie moer nie?
My boude is gaar,
En my Biologie-taak is nie klaar!
Opstaantyd - Die Barnards van Rustenburg
© J. Francois Barnard – 12 Februarie 2014
Die jaar 1904 het die Afrikaner vuisvoos en platgeslaan bevind. Maar die geskiedenis leer ons dat hy weer vining opgestaan het. Alhoewel die vredesverdrag op papier geteken was, het die vrede in die kop egter nie so gou gekom nie. ‘n Paar staaltjies uit my eie familiegeskiedenis skilder vir ons prentjies uit daardie tyd.
My Oupagrootjie van Rustenburg was ‘n perdeboer....
Stoffie
© J. Francois Barnard – 3 Desember 2022
Almal moes diensplig doen. Lank en maer, kort en vet, slim en dom, ryk en arm – almal. Ook 79487078BA Weerman Stoffie van Tonder. Hy moes na 1 Spesiale Dienste Battaljon in Bloemfontein toe gaan, maar sy ma het hom liewer self na die Leer Hoofkwartier in Pretoria gebring. Sommer twee dae voor die tyd, net om seker te maak.
Kat en Heksie
© J. Francois Barnard – 26 Augustus 2021
Hoe sê 'n mens koebaai vir Kat en Heksie? Die twee supermense wat sedert 1980 help vorm het aan my lewe, en aan honderde ander nes ek. Twee mense wat sagte voetspore in jou hart kom trap en dan net deernis agterlaat.
Opstaantyd - Die Horns van Morgenzon
© J. Francois Barnard – 10 Februarie 2014
Die jaar 1904 het die Afrikaner vuisvoos en platgeslaan bevind. Maar die geskiedenis leer ons dat hy weer vining opgestaan het. Alhoewel die vredesverdrag op papier geteken was, het die vrede in die kop egter nie so gou gekom nie. ‘n Paar staaltjies uit my eie familiegeskiedenis skilder vir ons prentjies uit daardie tyd.
Nadat die Standerton Konsentrasiekamp se hekke na afloop van die oorlog weer oopgegaan het...
Baron von Münchhausen
© J. Francois Barnard - 1 Desember 2022
Ek sit hier op my stoep en eet die kersies wat ek by Woolies gekoop het. Die harde pitte land in ‘n bakkie en my gedagtes gaan terug na der Lügenbaron wat seker in Suid Afrika as Karel Grootlieg bekend sou staan.
Sommerso
© J. Francois Barnard - 11 Augustus 2021
En sommerso kom die son toe op vanoggend. So asof gister, 10 Augustus, nie 'n dag van slegte nuus was nie. En sommerso pynig die jig my voet, maar hierdie keer op 'n nuwe plek. Sommerso. My selfoon gons hier op my bedkassie soos wat die bank aankondig dat daar weer tolhektransaksies was. Tolhekke. Hulle gaan vanoggend weer op en af. Motors vloei uit die woonbuurt werk toe. Taxis bring werkers in. Sommerso.
Oupa Kootjie en die Nutsman
© J. Francois Barnard – 5 Junie 2013
Hier in die vroeë 1970's het ek en my broer by ons Oupa Kootjie Greyling op Standerton gaan kuier. Hy en Ouma het in Stanfieldhill se houthuise gebly. Stanfieldhill is tussen die tronk en die dorp op die Delmaspad.
Protokol
© J. Francois Barnard – 9 Augustus 2021
In elke groepering waar ons beweeg, kyk ons wat om ons aangaan, en tel ons die protokol van die omgewing op. Dan tree ons op binne die riglyne wat ons vind, en meestal verloop die lewe vredevol. Dit is die teorie, maar soms in praktyk werk dit anders.
Contact me
